Đọc toàn bộ chùm bài về Lý thuyết của Freud về tình dục ở trẻ em tại ĐÂY

Những nghiên cứu về những nguồn gốc sâu xa của tình dục đã cho chúng ta thấy rằng kích thích tình dục sinh ra bởi:

  1. Sự tái tạo một thoả mãn, cảm nhận được liên quan đến những quá trình cơ thể không tình dục.
  2. Sự kích thích ngoại vi của những vùng gợi dục
  3. Tác động của một số những xung động mà chúng ta còn hiểu biết rất mơ hồ về nguồn gốc của chúng, như là xung động nhìn và xung động tàn bạo.

Những kết quả nghiên cứu liên quan đến thời thơ ấu mà chúng ta rút ra từ quá trình phân tâm ở người lớn và những quan sát được thực hiện trên trẻ em, cho ta thấy những nguồn gốc khác tiếp theo của kích thích tình dục. Quan sát trực tiếp có một bất lợi là dễ dàng đưa ra những sự hiểu lầm, mặt khác nó làm cho công việc của nhà phân tâm trở nên khó khăn hơn, vì thế chỉ đạt đến đối tượng nghiên cứu và những kết luận bằng những đường vòng dài. Tuy nhiên khi kết hợp cả hai phương pháp, chúng ta sẽ đi đến một mức độ đủ tin cậy.

Những vùng gợi dục như chúng ta đã biết có một tính kích thích ở mức độ cao, nhưng điều này chỉ có ở một mức độ nào đó trên toàn bộ bề mặt của da và niêm mạc. Vì thế chúng ta không ngạc nhiên nhận thấy rằng cần phải gán cho một số kích thích của da những tác dụng mang tính thoả dục không thể chối cãi được. Trong số này, chúng ta nêu ra tầm quan trọng của những cảm giác nhiệt độ. Điều này sẽ giúp chúng ta hiểu tác dụng điều trị của tắm nước nóng.

Kích thích dạng cơ học 

Trong cùng một dạng, những sự di chuyển, chấn động, những chuyển động theo nhịp nguồn gốc cơ học, thông qua trung gian của bộ máy cảm giác thần kinh tiền đình , niêm mạc, bộ máy nhận cảm sâu ( cơ bắp, khớp xương) tác động gây ra những kích thích khác nhau. Trước khi phân tích những cảm giác sung sướng gây ra bởi những kích thích cơ học, chúng ta phải chú ý rằng, trong những phần tiếp theo chúng ta sử dụng từ “ kích thích tình dục” và “ sự thoả mãn” là không có gì khác biệt giữa chúng, chúng ta sẽ dành để nói rõ ý nghĩa về sau này. Tôi thấy bằng chứng một số chấn động gây ra sự thích thú, trong việc trẻ em yêu thích một số trò chơi, như chơi đu, nếu đã thử một lần thì chúng sẽ luôn yêu cầu được chơi lại. Người ta đung đưa nôi để ru trẻ ngủ. Những chấn động nhịp nhàng của một cuộc dạo chơi bằng xe hơi hoặc đi du lịch bằng xe lửa làm xúc động những đứa trẻ lớn hơn, hầu như tất cả trẻ trai đều mơ trở thành thợ cơ khí hoặc lái xe. Chúng gắn bó vào một ham thích cực độ và khó hiểu với tất cả cái gì liên quan đến đường sắt. Đến tuổi biết tưởng tượng, có nghĩa là trước tuổi dậy thì một chút, từ những chuyển động cơ học chúng có khả năng liên hệ đến biểu tượng tình dục cụ thể. Điều này tạo ra một liên hệ bắt buộc giữa những cảm giác gây ra bởi những chuyển động của xe lửa với tình dục. Rõ ràng là đặc tính thích thú, sung sướng gắn với những cảm giác di động. Nếu sau đó có một sự can thiệp của sự dồn nén, nó sẽ làm thay đổi, chống lại những thích thú của trẻ vàsẽ dẫn đến trẻ vị thành niên hoặc người trưởng thành sẽ mắc ói khi đu đưa hoặc thậm chí bị kiệt sức sau một chuyến du lịch bằng tàu lửa, trong khi những người khác sẽ trở nên mắc những cơn hoảng loạn, và nó có thể hình thành chứng sợ đi xe lửa, nó chính là phương tiện phòng thủ của cá nhân để chống lại sự lặp lại những kỷ niệm đáng buồn.

Chính trong dòng những suy nghĩ  này mà chúng ta phải tìm sự giải thích về hành động kết hợp giữa sự sợ hãi và sự rung chuyển cơ học gây ra chứng loạn thần kinh chấn thương nặng nề dạng hysterie. Ít nhất chúng ta có thể giả định rằng, những ảnh hưởng như thế ở một cường độ thấp hơn, chính là những nguồn kích thích, khi chúng trở nên mãnh liệt có thể dẫn đến những rối loạn nặng về cơ chế ( hay về hoá học).

Hoạt động cơ bắp 

Chính những hoạt động cơ bắp tự do, thoải mái đối với trẻ là một nhu cầu, từ đó trẻ nhận được rất nhiều sự sung sướng, thích thú, đó là điều rõ ràng. Cần phải xem xét sự thích thú này có liên quan đến tình dục hay không, xem nó có kềm giữ trong bản thân một kích thích tình dục hay trở nên cơ hội của những kích thích tình dục. Giả sử sự kết nối này tạo ra một số phản bác, cũng như được đặt ra với những giả thuyết nêu ra ở trên và theo đó thì sự thích thú gây nên bởi những chuyển động thụ động sẽ có bản chất tình dục, hay ít nhất có thể đánh thức những cảm giác loại này. Rất nhiều người nhận thấy rằng, lần đầu tiên cảm nhận một kích thích của bộ phận sinh dục là trong những cuộc vật nhau với các bạn bè. Như vậy cùng với sự căng của tất cả các cơ là thêm vào đó một hoạt động kích thích xuất phát từ những cọ xát da với đối thủ. Khi ta tính đấu vật với một người nào đó, hoặc ở tuổi lớn hơn người ta sẵn sàng làm một trận đấu miệnh với người đó ( yêu thì chọc ghẹo), nhằm đoán chừng sự lựa chọn tình dục rơi vào chính người này. Một trong những nguồn gốc của xung động bạo dâm có thể được nhận thấy ở trong hiện tượng hoạt động cơ bắp, tạo thuận lợi cho kích thích tình dục. Ở số đông, sự kết hợp hình thành trong thời thơ ấu giữa sự say mê đấu vật và sự kích thích tình dục đưa đến xác định sau này hoạt động tình dục ưa thích của họ.

Quá trình cảm xúc:

Những nguồn khác của kích thích tình dục ở trẻ em thì ít được bàn cãi hơn. Dễ nhận thấy trong các quan sát trực tiếp và trong sự phân tích trở ngược lại là tất cả các quá trình cảm xúc đều đạt đến một mức độ nào đó về cường độ, ở đó bao gồm cả những cảm giác sợ hãi, khiếp đảm, ảnh hưởng đến tình dục. Mặt khác chúng cho ta hiểu được những tác dụng sinh bệnh của cảm giác loại này. Ở học trò, sự sợ hãi kiểm tra, sự chú ý quá mức vì bài tập quá khó, có thể làm xuất hiện những hành vi tình dục. Một sự kích thích thúc đẩy trẻ sờ mó vào bộ phận sinh dục, hoặc có thề gây ra một dạng như xuất tinh, tiếp theo tất cả những hậu quả làm rối loạn. Những hành vi của trẻ ở trường có vẻ thường không thể giải thích được đối với các thầy cô giáo, nhưng có thể hiểu được tuỳ theo hoạt động tình dục mới hình thành của chúng. Kích thích xuất hiện sau một số cảm giác khủng khiếp ( như hoảng loạn, nỗi kinh hoàng, cảm giác không thể chịu nổi…) còn hiện diện ở một số đông người lớn. Điều này giải thích cho chúng ta hiểu tại sao lại có nhiều người tìm kiếm những cảm giác này đến vậy, tuy nhiên trong điều kiện mà chúng được bao quanh bởi những hoàn cảnh đặc biệt đem đến cho chúng một đặc tính không thực tế ( diễn thuyết, sân khấu …) và làm thuyên giảm nỗi khủng khiếp và sự đau khổ xuống. Nếu chúng ta giả định rằng, những cảm giác đau đớn làm phát sinh những tác dụng tình dục, nhất là khi cường độ của chúng giảm đi bởi những tình trạng phối hợp, hay khi chúng không trực tiếp cảm nhận. Chúng ta có thể thấy trong tâm thần một trong những nguồn của xung động bạo dâm – loạn dâm thích đau mà bản chất của nó phức tạp, đa dạng đã được sáng tỏ ít nhiều.

Hoạt động trí năng 

Cuối cùng, rõ ràng là sự tập trung chú ý vào một hoạt động trí tuệ và sự căng thẳng đầu óc nói chung, ở phần lớn những người trẻ và người trưởng thành kéo theo một sự kích thích tình dục. Điều này có thể xem như giả thuyết sâu xa duy nhất không thể phản bác, nó làm xuất hiện những rối loạn thần kinh ở một sự quá sức về trí tuệ.

Nếu chúng ta tóm tắt lại những gì mà những ví dụ khác nhau và những nghiên cứu đã cho chúng ta thấy về những nguồn của kích thích tình dục ở trẻ em, chúng ta có thể tách ra những đặc tính sau hay ít nhất phác hoạ chúng: Nhiều nguyên nhân góp vào sự khởi động quá trình tình dục, rõ ràng trong bản chất của nó càng ngày càng làm cho chúng ta trở nên khó hiểu hơn. Trước hết bằng cách ít nhiều trực tiếp, những kích thích trên những bề mặt nhạy cảm ( da và các cơ quan cảm giác ) cung cấp chúng và bằng một phương cách rất kịp thời, những kích thích xuất phát từ một số vùng gọi là gợi dục. Ở đây chính chất lượng của những kích thích là rất quan trọng, cho dù cường độ ( liên quan đến sự đau đớn) cũng không được xem nhẹ. Thêm nữa trong cơ thể có những sự bố trí sao cho kích thích tình dục xuất hiện như một tác dụng thêm vào trong phần lớn các quá trình bên trong, ngay khi cường độ của chúng vượt qua một ngưỡng nào đó về số lượng. Cái mà chúng ta gọi là xung động từng phần, hoặc phát sinh trực tiếp từ những nguồn bên trong, hoặc có một tác động kết hợp với chính các nguồn này và tác động của vùng gợi dục. Có vẻ chẳng có gì quan trọng xảy ra trong cơ thể nếu không  đem đến một động lực cho kích thích tình dục.

Tôi không thể làm cho luận đề này một sự rõ ràng cụ thể hơn vào lúc này. Vì những lý do sau đây: Thứ nhất là vì quan điểm trình bày ở đây hoàn toàn mới, thứ hai là vì bản chất của kích thích tình dục đối với chúng ta còn hoàn toàn mù mờ. Tuy nhiên tôi sẽ trình bày hai điểm chú ý ở đây có vẻ chúng sẽ mở ra một chân trời rộng:

Những sự khác biệt trong các cấu tạo tình dục: chúng ta đã xem xét khả năng đưa lại những tính đa dạng của các tổ chức, cấu tạo tình dục bẩm sinh đến những khác biệt trong quá trình phát triển những vùng gợi dục. Bây giơ, chúng ta có thể cố gắng làm một điều gì đó tương tự như vậy khi tính đến những nguồn gián tiếp của kích thích tình dục. Nó cho phép chúng ta giả định rằng, nếu những nguồn này ở mọi cá thể đều mang đến một động lực, thì ở mỗi người động lực này mạnh hay yếu khác nhau và sự ưu thế của động lực này, động lực kia trong chúng quyết định sự khác biệt trong cấu trúc tình dục của mỗi cá thể.

Những đường ảnh hưởng qua lại lẫn nhau.

Bây giờ chúng ta hãy vứt bỏ hình ảnh mà chúng ta đã sử dụng từ lâu khi nói về những nguồn của kích thích tình dục và giả định rằng, những con đường dẫn dắt một chức năng không tình dục đến một chức năng tình dục và chúng có thể tác động qua lại hai chiều. Nếu ví dụ ở vùng môi miệng hiện hữu hai chức năng được giải thích là sự thoả mãn xuất hiện khi chúng ta ăn uống, điều này giúp chúng ta hiểu rằng những rối loạn chán ăn xuất hiện khi chức năng gợi dục của vùng này bị rối loạn. Chúng ta cũng biết rằng sự tập trung chú ý có thể đánh thức một kích thích tình dục, giả sử rằng bởi một quá trình cũng trên đường này nhưng theo chiều ngược lại, tình trạng kích thích tâm thần ảnh hưởng làm gia tăng sự tập trung chú ý. Một phần lớn trong những triệu chứng của những bệnh loạn thần kinh mà tôi gặp có nguồn gốc từ  những rối loạn tình dục liên quan đến một sự giảm sút của chức năng sinh học chứ hoàn toàn không phải đặc tính tình dục. Sự ảnh hưởng này của tình dục cho đến nay có vẻ không thể giải thích được, mất đi một điều gì đó về tính khó hiểu khi chúng ta xem nó như một sự bù vào những ảnh hưởng quyết định kích thích tình dục.

Cũng bởi những con đường như thế những rối loạn tình dục ảnh hưởng lên những chức năng thực thể được sử dụng ở người bình thường vào một hoạt động quan trong khác. Chính bởi những con đường này mà mới có thể hướng sự lôi cuốn của những xung động tình dục đến với những mục đích khác không tình dục, có nghĩa là sự thăng hoa của tình dục. Nhưng chúng ta phải thừa nhận rằng chúng ta còn biết rất ít về những con đường này, chúng thật sự tồn tại và theo mọi khả năng có thể tác động theo hai chiều như trình bày ở trên.

BS. Trịnh Tất Thắng

Nguyên tác: Trois essais sur la théorie de la sexualité.
Tác giả: Sigmund Freud
Nhà xuất bản : Idées Gallimard 
Năm 1923

Nguồn:bvtt-tphcm.org.vn